İş Stres Yönetimi
Özet
Stres, kişide bir eylem, durum veya psikolojik baskıya tepki olarak ortaya çıkan bir ruh halidir. Çalışma hayatının getirdiği zorluklarla birlikte çalışanların karşı karşıya kaldıkları en büyük sorun olan stres, aynı zamanda işverenlerinde en büyük endişesidir. Yaşam boyunca insanlar birçok stres kaynağına maruz kalmaktadır. Zamanlarının büyük çoğunluğunu işte geçiren bireyler için iş stresi en önemli stres kaynaklarından biridir. İş stresi bireylerde en çok psikolojik rahatsızlıklara neden olurken hem bireysel hem de örgütsel birçok probleminde kaynağını oluşturmaktadır. İş stresi çalışan bireyin işle ilgili görev ve sorumluluklarını yerine getirirken iş ortamından ya da kendinden kaynaklanan uyumsuzluk ve bireyin buna gösterdiği dirençtir. Stres yaratan kaynaklar bireysel olsa da yönetimi bireysel olarak değerlendirilmelidir. Eğer stres yaratan kaynaklar çalışma ortamından kaynaklanıyorsa ortam bireyler için daha uygun hale getirilerek uygun stres yöntemleri seçilmelidir. Bu bölümde stres, stresin belirtileri, kaynakları, aşamaları, örgütsel (iş) stres, stresin sonuçları, stres yönetimi anlatılmıştır.
Referanslar
Altuntaş E. Stres Yönetimi, Alfa Yayım, İstanbul, 2003
Avcı A. İş ve İş Stresi Yönetimi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi; 2019; 6.1: 290-296.
Aydemir M. Bankacılıkta stres sorunu. Sosyal Siyaset Konferansları 49.Kitap, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, İstanbul, 2005, p. 487-505.
Aydıntan B. Örgütsel değişim ve stres yönetimi. İnci Erdem (Çeviri Editörü) Örgütsel Davranış-Organizational Behavior (içinde); 2012; 588-628.
Aytaç S. İş stresi: Oluşumu, Nedenleri, Başa Çıkma Yöntemleri, Yönetimi. İş Stresi Yönetimi El Kitabı. Ankara: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Araştırma ve Eğitim Yayınları; 2009.
Bingöl D. İnsan kaynakları yönetimi. Beta, 2010.
Blaug R, Kenyon A, Lekhı R. Stress at work. The work foundation, London, 2007.
Braham BJ. Stres Yönetimi. Ateş Altında Sakin Kalabilmek. (Çev.: Vedat G. Diker). İstanbul: Hayat Yayınları, 1998.
Butcher JN. Mineka S. Hooley J.(2013). Anormal Psikoloji. Çev. Okhan Gündüz. Kaknüs yayınları. I. Basım. İstanbul, 2013.
Campbell I. Stress litigation and training. Management Development Review; 1995.
Cary L, Cooper PD, Stress Brief of history, Blackwell Publishing Ltd., UK, 2004, p.2-4.
Cleveland JN, O'Neill JW, Himelright JL, et al. Work and family issues in the hospitality industry: Perspectives of entrants, managers, and spouses. Journal of Hospitality & Tourism Research; 2007 3;1.3: 275-298.
Cranwell-Ward J, Abbey A. Organizational stress. Springer, 2005.
Cüceloğlu D. İnsan ve Davranışı. Psikolojinin Temel Kavramları. Remzi kitabevi, 35. Basım, İstanbul, 2017.
Çalık A. Yönetimde Çağdaş Yaklaşımlar. Eğitim Yayınevi, 2021, p. 135-150.
Çınar O. Eğitim ve sağlık alanı çalışanlarının iş stresi düzeyleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi; 2010; 9.33.
Erdoğan İ. İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış. İstanbul Üniversitesi İşletme Fak. Yay. No: 266. 2. Baskı. İstanbul, 1999; p.270.
Eren G. Örgütsel Stres Yönetimi. Yönetim Ekseninde Örgütsel Yaklaşımlar (içinde); 2022 p. 29.
Fisher RT. Role stress, the type A behavior pattern, and external auditor job satisfaction and performance. Behavioral Research İn Accounting; 2001; 13.1: 143-170.
Friedlander LJ, Reid GJ, Shupak N et al. Social support, self-esteem, and stress as predictors of adjustment to university among first-year undergraduates, Journal of College Student Development; 2007; 48, 259–74.
Geraghty S, Speelman C, Bayes S. Fighting a losing battle: Midwives experiences of workplace stress. Women and Birth; 2019; 32.3: 297-306. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2018.07.012
Gheshlagh RG, Rezaı H, Parizad N. İranlı ebeler arasında mesleki stresin yaygınlığı: sistematik bir inceleme ve meta-analiz. İngiliz Ebelik Dergisi; 2021; 29.11: 634-640. https://doi.org/10.12968/bjom.2021.29.11.634.
Graham H. Stresi Kendi Yararınıza Kullanın. Çev: M. Sağlam-T. Tezcan. Alfa Yayınları: İstanbul,1999
Greenberg JS. Comprehensive Stress Management. McGraw Hill.12th Edition; 2002; p. 318-351.
Güçlü N. Stres yönetimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi; 2001; 21.1.
Gül H. İş stresi, örgütsel sağlık ve performans arasındaki ilişkiler: Bir alan araştırması. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi; 2007, 2, 318-332.
Hargrove MB, Quick JC, Nelson DL, et al. The theory of preventive stress management: a 33‐year review and evaluation. Stress and Health; 2011; 27.3: 182-193.
Ho JT. The Singapore executive: Personality end wellbeing. Journal of Management Development; 1995; 14 (4). 47-55.
Kaba İ. Stres, ruh sağlığı ve stres yönetimi: Güncel bir gözden geçirme. Akademik Bakış Uluslarası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi; 2019 (73): 63-81.
Köse H. Örgütlerde stres kaynakları ve stres yönetimi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 2015, 29: 37-44.
Kumar K. The factors influencing organisanational stress and strategies for managing stress. IMPACT: International Journal of Research in Humanities, Arts and Literatüre; 2018; 6(4):167-176.
Landy FJ, Jeffrey MC. Work in the 21st century: An introduction to industrial and organizational psychology. USA, Blackwell Publishing, 2013.
Lazarus RS. From Psycological stress to the emotions: A history of changing outlooks. Annual Review of Psycology; 1993; 44, 1-22.
Mahdı S, Ibrahım M, Armıa S. The Role of Negative Emotions on the Relationship of Job Stress and Counterproductive Work Behavior (Research on Public Senior High School Teachers). International Journal of Asian Social Science; 2018; 8.2: 77-84.
Mırela B, Mădălına-Adrıana C. Organizational stress and its impact on work performance. In: Conference Proceedings, European Integration–New Challenges; 2011; p. 1622-1628.
OECD, 2020. Hours worked (indicator). https://doi.org/10.1787/lfs-data-en (Accessed on 20 January 2023) https://www.oecd-ilibrary.org/employment/data/hours-worked/average-annual-hours-actually-worked_data-00303-en.
Okutan M, Tengılımoğlu D. İş ortamında stres ve stresle başa çıkma yöntemleri: bir alan uygulaması. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi; 2002; 4.3: 15-42.
Özdemir N. Sağlık sektöründe çalışan ebelerin işkolikliklerinin iş stresleri üzerine etkileri. International Journal of Arts and Social Studies;2019; 2.3: 60-69.
Özgen H. Birlikten kuvvet doğar: Küçük ve orta ölçekli işletmeler için bir örgütlenme modeli olarak ağ organizasyonları önerisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi; 2003; 12.
Özkalp E, Çiğdem K. Örgütsel Davranış. Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık Ve Bilimsel Araştırma Çalışma Vakfı Yayınları, 2001.
Özmutaf M, Mizrahi R. Smmm ve diğer muhasebe çalışanları kapsamında, iş stresinin iş performansına etkisi: İzmir ilinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi; 2017; 8.18: 1-12.
Pahuja R. A study on workplace stress and ıts consequences. Internatioanal Journal of Creative Research Thoughts; 2018; 6(1), 1322-1326.
Selye H. Stress and Disease. Science; 1955; 122:625-631.
Shukla H, Garg R. A study on stress management among the employees of nationalised banks. Voice of Research; 2013; 2.3: 72-75.
Sonnentag S, Frese M. Stress in organizations. John Wiley & Sons, Inc., 2013.
Sonnetang S, Frese M. Stress in Organisations. John Wiley&Sons,Inc, 2013.
Soysal A. İş yaşamında stres. Çimento İşveren Dergisi; 2009; 17-40.
Stafyla A, Kalrsidon G, Sypridis N. Gender differences in work stress, related to organizational conflicts and organizational constrains: An ampricak research. İnternational Journal of Economic Sciences and Applied Research; 2013; 6(1), 91-101.
Şenyiğit G. Çalışma hayatında stres. Verimlilik Dergisi; 2004, 3.
Tınaz P. Çalışma yaşamından örnek olaylar: motivasyon, iş tutumları, iş stresi, iletişim, mülakat, performans değerlendirme, eğitim, örgüt iklimi, örgüt kültürü, iş etiği, mobbing. Beta Basım Yayım Dağıtım, 2013.
Tran C, Tran HT, Ngayen HT, et al. Stress management in the modern workplace and role of human resource professioanls. Business Ethics and Leadership; 2020; 4(2),181-213.
Uyer G, Kocaman G, Oktay S, et al. Hemşirelik hizmetleri yönetimi el kitabı. Koç Üniversitesi Yayınları; 2016; 422-440.
Wrıght EM, Matthaı MT, Budhathokı C. Midwifery professional stress and its sources: a mixed‐methods study. Journal of midwifery & women's health; 2018; 63.6: 660-667.
Yalnız H& Saydam BK. Ebelerde iş stresinin iş doyumuna etkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi; 2015; 4.1: 16-23. doi: 10.5505/bsbd.2015.53215
Yıldırım N. Erzurum ilinde 1. basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan hemşire ve ebelerin tükenmişlik düzeyleri. Master's Thesis. Sağlık Bilimleri Enstitüsü,2019.
Avcı A. İş ve İş Stresi Yönetimi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi; 2019; 6.1: 290-296.
Aydemir M. Bankacılıkta stres sorunu. Sosyal Siyaset Konferansları 49.Kitap, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, İstanbul, 2005, p. 487-505.
Aydıntan B. Örgütsel değişim ve stres yönetimi. İnci Erdem (Çeviri Editörü) Örgütsel Davranış-Organizational Behavior (içinde); 2012; 588-628.
Aytaç S. İş stresi: Oluşumu, Nedenleri, Başa Çıkma Yöntemleri, Yönetimi. İş Stresi Yönetimi El Kitabı. Ankara: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Araştırma ve Eğitim Yayınları; 2009.
Bingöl D. İnsan kaynakları yönetimi. Beta, 2010.
Blaug R, Kenyon A, Lekhı R. Stress at work. The work foundation, London, 2007.
Braham BJ. Stres Yönetimi. Ateş Altında Sakin Kalabilmek. (Çev.: Vedat G. Diker). İstanbul: Hayat Yayınları, 1998.
Butcher JN. Mineka S. Hooley J.(2013). Anormal Psikoloji. Çev. Okhan Gündüz. Kaknüs yayınları. I. Basım. İstanbul, 2013.
Campbell I. Stress litigation and training. Management Development Review; 1995.
Cary L, Cooper PD, Stress Brief of history, Blackwell Publishing Ltd., UK, 2004, p.2-4.
Cleveland JN, O'Neill JW, Himelright JL, et al. Work and family issues in the hospitality industry: Perspectives of entrants, managers, and spouses. Journal of Hospitality & Tourism Research; 2007 3;1.3: 275-298.
Cranwell-Ward J, Abbey A. Organizational stress. Springer, 2005.
Cüceloğlu D. İnsan ve Davranışı. Psikolojinin Temel Kavramları. Remzi kitabevi, 35. Basım, İstanbul, 2017.
Çalık A. Yönetimde Çağdaş Yaklaşımlar. Eğitim Yayınevi, 2021, p. 135-150.
Çınar O. Eğitim ve sağlık alanı çalışanlarının iş stresi düzeyleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi; 2010; 9.33.
Erdoğan İ. İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış. İstanbul Üniversitesi İşletme Fak. Yay. No: 266. 2. Baskı. İstanbul, 1999; p.270.
Eren G. Örgütsel Stres Yönetimi. Yönetim Ekseninde Örgütsel Yaklaşımlar (içinde); 2022 p. 29.
Fisher RT. Role stress, the type A behavior pattern, and external auditor job satisfaction and performance. Behavioral Research İn Accounting; 2001; 13.1: 143-170.
Friedlander LJ, Reid GJ, Shupak N et al. Social support, self-esteem, and stress as predictors of adjustment to university among first-year undergraduates, Journal of College Student Development; 2007; 48, 259–74.
Geraghty S, Speelman C, Bayes S. Fighting a losing battle: Midwives experiences of workplace stress. Women and Birth; 2019; 32.3: 297-306. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2018.07.012
Gheshlagh RG, Rezaı H, Parizad N. İranlı ebeler arasında mesleki stresin yaygınlığı: sistematik bir inceleme ve meta-analiz. İngiliz Ebelik Dergisi; 2021; 29.11: 634-640. https://doi.org/10.12968/bjom.2021.29.11.634.
Graham H. Stresi Kendi Yararınıza Kullanın. Çev: M. Sağlam-T. Tezcan. Alfa Yayınları: İstanbul,1999
Greenberg JS. Comprehensive Stress Management. McGraw Hill.12th Edition; 2002; p. 318-351.
Güçlü N. Stres yönetimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi; 2001; 21.1.
Gül H. İş stresi, örgütsel sağlık ve performans arasındaki ilişkiler: Bir alan araştırması. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi; 2007, 2, 318-332.
Hargrove MB, Quick JC, Nelson DL, et al. The theory of preventive stress management: a 33‐year review and evaluation. Stress and Health; 2011; 27.3: 182-193.
Ho JT. The Singapore executive: Personality end wellbeing. Journal of Management Development; 1995; 14 (4). 47-55.
Kaba İ. Stres, ruh sağlığı ve stres yönetimi: Güncel bir gözden geçirme. Akademik Bakış Uluslarası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi; 2019 (73): 63-81.
Köse H. Örgütlerde stres kaynakları ve stres yönetimi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 2015, 29: 37-44.
Kumar K. The factors influencing organisanational stress and strategies for managing stress. IMPACT: International Journal of Research in Humanities, Arts and Literatüre; 2018; 6(4):167-176.
Landy FJ, Jeffrey MC. Work in the 21st century: An introduction to industrial and organizational psychology. USA, Blackwell Publishing, 2013.
Lazarus RS. From Psycological stress to the emotions: A history of changing outlooks. Annual Review of Psycology; 1993; 44, 1-22.
Mahdı S, Ibrahım M, Armıa S. The Role of Negative Emotions on the Relationship of Job Stress and Counterproductive Work Behavior (Research on Public Senior High School Teachers). International Journal of Asian Social Science; 2018; 8.2: 77-84.
Mırela B, Mădălına-Adrıana C. Organizational stress and its impact on work performance. In: Conference Proceedings, European Integration–New Challenges; 2011; p. 1622-1628.
OECD, 2020. Hours worked (indicator). https://doi.org/10.1787/lfs-data-en (Accessed on 20 January 2023) https://www.oecd-ilibrary.org/employment/data/hours-worked/average-annual-hours-actually-worked_data-00303-en.
Okutan M, Tengılımoğlu D. İş ortamında stres ve stresle başa çıkma yöntemleri: bir alan uygulaması. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi; 2002; 4.3: 15-42.
Özdemir N. Sağlık sektöründe çalışan ebelerin işkolikliklerinin iş stresleri üzerine etkileri. International Journal of Arts and Social Studies;2019; 2.3: 60-69.
Özgen H. Birlikten kuvvet doğar: Küçük ve orta ölçekli işletmeler için bir örgütlenme modeli olarak ağ organizasyonları önerisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi; 2003; 12.
Özkalp E, Çiğdem K. Örgütsel Davranış. Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık Ve Bilimsel Araştırma Çalışma Vakfı Yayınları, 2001.
Özmutaf M, Mizrahi R. Smmm ve diğer muhasebe çalışanları kapsamında, iş stresinin iş performansına etkisi: İzmir ilinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi; 2017; 8.18: 1-12.
Pahuja R. A study on workplace stress and ıts consequences. Internatioanal Journal of Creative Research Thoughts; 2018; 6(1), 1322-1326.
Selye H. Stress and Disease. Science; 1955; 122:625-631.
Shukla H, Garg R. A study on stress management among the employees of nationalised banks. Voice of Research; 2013; 2.3: 72-75.
Sonnentag S, Frese M. Stress in organizations. John Wiley & Sons, Inc., 2013.
Sonnetang S, Frese M. Stress in Organisations. John Wiley&Sons,Inc, 2013.
Soysal A. İş yaşamında stres. Çimento İşveren Dergisi; 2009; 17-40.
Stafyla A, Kalrsidon G, Sypridis N. Gender differences in work stress, related to organizational conflicts and organizational constrains: An ampricak research. İnternational Journal of Economic Sciences and Applied Research; 2013; 6(1), 91-101.
Şenyiğit G. Çalışma hayatında stres. Verimlilik Dergisi; 2004, 3.
Tınaz P. Çalışma yaşamından örnek olaylar: motivasyon, iş tutumları, iş stresi, iletişim, mülakat, performans değerlendirme, eğitim, örgüt iklimi, örgüt kültürü, iş etiği, mobbing. Beta Basım Yayım Dağıtım, 2013.
Tran C, Tran HT, Ngayen HT, et al. Stress management in the modern workplace and role of human resource professioanls. Business Ethics and Leadership; 2020; 4(2),181-213.
Uyer G, Kocaman G, Oktay S, et al. Hemşirelik hizmetleri yönetimi el kitabı. Koç Üniversitesi Yayınları; 2016; 422-440.
Wrıght EM, Matthaı MT, Budhathokı C. Midwifery professional stress and its sources: a mixed‐methods study. Journal of midwifery & women's health; 2018; 63.6: 660-667.
Yalnız H& Saydam BK. Ebelerde iş stresinin iş doyumuna etkisi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi; 2015; 4.1: 16-23. doi: 10.5505/bsbd.2015.53215
Yıldırım N. Erzurum ilinde 1. basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan hemşire ve ebelerin tükenmişlik düzeyleri. Master's Thesis. Sağlık Bilimleri Enstitüsü,2019.
Cilt
Sayfalar
149-166
Gelecek
25 Temmuz 2023
Telif Hakkı (c) 2023 Akademisyen Kitap Portalı
Lisans
LisansNasıl Atıf Yapılır
1.
Odabaşı Aktaş E. İş Stres Yönetimi. Içinde: Ejder Apay S, Kanbur A, editörler. Ebelikte Yönetim [Internet]. Türkiye: Akademisyen Yayınevi Kitap DOI Portalı; 2023 [a.yer 15 Temmuz 2026]. ss. 149-66. Erişim adresi: https://www.omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2645/chapter/12904
