Kategori Yönetimi
Özet
Eczanelerin sağlık sisteminde önemli rolleri bulunmaktadır. Ancak eczanelerin toplum sağlığına katkı yapabilmeleri varlıklarını sürdürmelerine bağlıdır. Bu bağlamda eczane ekonomilerinin güçlü olması gerekmektedir. İlaç dışı ürünlerden elde edilecek gelir eczane ekonomileri için önem taşımaktadır. Eczanelerde ilaç dışında dermokozmetik, gıda takviyeleri, anne-bebek, kişisel bakım gibi kategoriler bulunmaktadır. Tüketici ihtiyaçlarının karşılanabilmesi ve kar elde edilebilmesi için ürünlerin seçimine, eczane alanının kullanımına dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu bölümde öncelikle kategori ve kategori yönetimi kavramları, kategori yönetiminin amacı açıklanacaktır. Sonrasında ise tüketici davranışları, mağaza içinde gerçekleştirilecek stratejiler konusunda bilgi verilecek, kategori yönetiminin faydalarından bahsedilecektir.
Pharmacies have important roles in the health system. However, the ability of pharmacies to contribute to public health depends on their continued existence. In this context, pharmacy economies must be strong. The income from non-pharmaceutical products is important for pharmacy economies. In addition to medicine, pharmacies offer categories such as dermocosmetics, food supplements, mother-baby, and personal care. To meet consumer needs and make a profit, paying attention to the selection of products and the use of pharmacy space is necessary. In this section, firstly, the concepts of category and category management and the purpose of category management will be explained. Afterward, information will be given about consumer behavior, strategies to be implemented in the store, and the benefits of category management will be mentioned.
Referanslar
Chen YL, Chen JM, Tung CW. A data mining approach for retail knowledge discovery with consideration of the effect of shelf-space adjacency on sales. Decision Support Systems. 2006;42(3):1503-1520. https://doi.org/10.1016/j.dss.2005.12.004
Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete Tarihi: 22.05.2014; Resmî Gazete Sayısı: 29007.
Koehler T, Velthuis F, Helmich E, et al. Implementing the pharmacy technician role in existing pharmacy settings: Stakeholders views of barriers and facilitators. Research in Social and Administrative Pharmacy. 2022;18(10):3814-3820. https://doi.org/10.1016/j.sapharm.2022.04.005
Türk Dil Kurumu Sözlükleri, Güncel Türkçe Sözlük, https://sozluk.gov.tr/
Rashid S, Matilla H. Study on the scope and opportunities of category management for aligning the supplier-retailer business strategy. South Asian Journal of Management. 2011;18(4):62-89.
Dupre K, Gruen TW. The use of category management practices to obtain a sustainable competitive advantage in the fast‐moving‐consumer‐goods industry. Journal of Business & Industrial Marketing. 2004;19(7): 444-459. https://doi.org/10.1108/08858620410564391
Taşkın E. Kategori yönetimi ve perakende pazarlama. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2002;9(1-2):103-122.
Mihalčová B, Pružinský M. Category management–project implementation in e-shop. Procedia Economics and Finance. 2015;23: 267-275. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00555-9
Mantrala M, Kamran-Disfani O. Category Management and Captains. In: Gielens K, Gijsbrechts E (Eds) Handbook of Research on Retailing. Edward Elgar Publishing, 2017. Doi:10.4337/9781786430281.00032
Popa V, Tanasescu D, Barna M. Doing category management for consumer and shopper journey. Valahian Journal of Economic Studies. 2013;4(3): 23-32.
Demirhan HG (2009). Perakendecilik sektöründe kategori yönetimi uygulamalarının işletmelerin finansal performansına etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Hariga MA, Al-Ahmari A, Mohamed ARA. A joint optimisation model for inventory replenishment, product assortment, shelf space and display area allocation decisions. European Journal of Operational Research. 2007;181(1):239-251. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2006.06.025
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete Tarihi: 12.04.2014; Resmî Gazete Sayısı: 28970.
Dulsrud A, Jacobsen E. In-store marketing as a mode of discipline. Journal of Consumer Policy. 2009;32:203–218. https://doi.org/10.1007/s10603-009-9104-y
Conceicao KC, Villamar-Ayala CA, Plaza-Garrido A, Toledo-Neira C. Seasonal behavior of pharmaceuticals and personal care products within Chilean rural WWTPs under COVID-19 pandemic conditions. Journal of Environmental Chemical Engineering. 2023;11(5):110984. https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.110984
Akaydın H. (2007). Perakende mağaza atmosferinin müşterilerin satın alma kararı üzerindeki rolü: Eskişehir ilindeki alışveriş merkezi müşterileri ile bir araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Özcan T. Perakende raf alanı yönetimi: Literatür incelemesi ve bir karar destek aracı tasarımı. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi. 2010;21(67):84-103.
Dhar SK, Hoch SJ, Kumar N. Effective category management depends on the role of the category. Journal of Retailing. 2001;77(2):165-184. https://doi.org/10.1016/S0022-4359(01)00045-8
Kahraman H, Kırbıyıkoğlu M. Plansız satın alma üzerinde raf yönetiminin etkisi: Kütahya Sera AVM’de bir araştırma. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi. 2021;6(14):32-47. https://doi.org/10.25204/iktisad.779385
Dreze X, Hoch SJ, Purk ME. Shelf management and space elasticity. Journal of Retailing. 1994;70(4):301-326. https://doi.org/10.1016/0022-4359(94)90002-7
Edirisinghe GS, Munson CL. Strategic rearrangement of retail shelf space allocations: Using data insights to encourage impulse buying. Expert Systems with Applications. 2023;216:119442. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2022.119442
Buttle F. Retail Space Allocation. International Journal of Physical Distribution & Materials Management. 1984;14(4):3-23. https://doi.org/10.1108/eb014588
