Cinsel Kimlik Gelişimi
Synopsis
Cinsel gelişim doğumla başlar ve ölüme kadar devam eder ve kişiliğin önemli bir parçasını oluşturur. Cinselliği ve cinsel gelişimi gözlemlerle insan gelişiminden yordayarak bilimsel ve sistematik çerçevede açıklayan cinsel gelişim kuramları cinselliği anlamamızı sağlamıştır. Bu kuramlar psikoseksüel, sosyal öğrenme, bilişsel gelişim ve cinsiyet şema kuramıdır. Çocuklarda cinsel gelişim ihtiyaçları yaş dönemlerine göre çeşitli farklılıklar göstermektedir. Sağlıklı bir cinsel kimlik ve gelişimin sağlanabilmesi için her dönemin dengeli bir şekilde atlatılması oldukça önemlidir. Bu dönemlerin dengeli bir şekilde geçirilmesinde çocuk-ebeveyn tutumlarının ve risklerin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Sağlıklı cinsel gelişim için çocuklara dönem özelliklerine göre cinsel eğitimin verilmesi gerekmektedir.
References
Özkızıklı S, Şermin Okutan N. Bebeklik ve Okulöncesi Dönemde Cinsel Gelişim ve Eğitim. İsmihan Artan (ed.) Cinsel Gelişim ve Eğitim Kitabı içinde. Ankara: Hedef Yayıncılık;2015. p.47-60.
Deniz Ü, Yıldız R. Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programında cinsel gelişim ve cinsel eğitim. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018;38(2): 431-447. https://doi.org/10.17152/gefad.377516
Özsungur B. Cinsel kimlik gelişimi ve cinsel kimlik bozukluğunda psikososyal değişkenler: gözden geçirme. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi. 2010;17(3):163-174.
Cacciatore R, Korteniemi-Poikela E, Kaltiala R. The steps of sexuality a developmental, emotion-focused, child-centered model of sexual development and sexuality education from birth to adulthood. International Journal of Sexual Health. 2019;31(3):319-338. https://doi.org/10.1080/19317611.2019.1645783
Celiloğlu B. Cinsel Gelişimde Freud’un Psiko-seksüel Gelişim Aşamaları ve Cinsel Eğitim. INSAC Contemporary Trends in Education Sciences. Duvar Yayınları; 2022, p.285-295.
Torüner EK, Büyükgönenç L. Çocuk sağlığı temel hemşirelik yaklaşımları. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2012. p. 28-34.
Flores D, Barroso J. 21st Century Parent–Child Sex Communication in The United States: A Process Review. The Journal of Sex Research. 2017;54(4-5):532-548. https://doi.org/10.1080/00224499.2016.1267693
Aydoğdu F. Çocuk gelişimi 1-2. Aynal SF (ed.) Toplumsal cinsiyet rollerinin gelişimi ve cinsel eğitim. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık;2017. p.73-85.
Vargel Pehlivan P. Toplumsal cinsiyet bağlamında kuramsal yaklaşımlar: bir literatür taraması. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 16(31): 497-521.
Arslan HH. Cinsel gelişim. eğitimin kavramsal temelleri-8. Kızılkaya Namlı A. (ed.) Cinsel Gelişim. İstanbul: Efe Akademi Yayınları; 2023. p.173-200.
Çavuşoğu H. Çocuk sağlığı hemşireliği. (14. Baskı). Ankara: Sistem Ofset Basımevi; 2022. p.71-106.
Kadirooğlu T, Kara A. Çocuk sağlığı ve hastalıklarında bakım. Güdücü Tüfekçi F, Kurudirek F, Sarıalioğlu A, Kadiroğlu T (ed.): Göktuğ Basım Yayın ve Dağıtım; 2023. p.285-347.
Varcarolis ME. Foundations of Psychiatric Mental Health Nursing Third Education. WB Saunders Company. New York;1998. p.39-42.
İnanç BY, Yerlikaya EE. Kişilik kuramları. (17. Baskı). Ankara:Pegem Akademi;2021. p. 1-11
O’Connor TG, Matias C, Futh, A, et al. Social learning theory parenting intervention promotes attachment-based caregiving in young children:Randomized clinical trial. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology. 2013;42(3):358-370. https://doi.org/10.1080/15374416.2012.723262
Hood KK, Eyberg SM. Outcomes of Parent-Child Interaction Therapy: Mothers’ reports of maintenance three to six years after treatment. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology. 2003; 32(3): 419-429. https://doi.org/10.1207/S15374424JCCP3203_10
Harwood J, Soliz J, Lin M. Social Learning Theory: Modeling and Communication in the Family Context. India: Sage Publications;2006. p.261-272.
Güner P. Cinsel Kimlik Gelişimi. Turkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics. 2016; 2(1):9-14.
Özdemir O, Özdemir PG, Kadak MT et al. Kişilik gelişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2012;4(4):566-589. https://doi.org/10.5455/cap.20120433
Shaffer DR. Social and Personality Development, Sixth Edition, Wadsworth Cengage Learning, The USA; 2008. p. 239-283.
Tan B. 48-72 aylık çocukların toplumsal cinsiyet kalıp yargısı ile cinsel gelişim arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı Çocuk Gelişimi Bilim Dalı. Yüksel Lisans Tezi. Kırklareli: 2023.
Arthur AE, Bigler RS, Ruble DN. An experimental test of the effects of gender constancy on sex typing. Journal Of Experimental Child Psychology. 2009;104(4):427-446. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2009.08.002
Bee, H, Boyd, D. Çocuk gelişim psikolojisi (Çev. Ed. O. Gündüz). İstanbul: Kaknüs Yayınları. 2009 p. 487-590.
Boyd, D. and Bee, H. The developing child (13th Edition). Harlow, Essex: Pearson Education Limited. 2014.p. 1-10.
Güldü Ö, Kart ME. Toplumsal cinsiyet rolleri ve siyasal tutumlar: Sosyal psikolojik bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 2009; 64(03): 97-116. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002114
DeLametter J, Friedrich WN. Human Sexual Development. The Journal of Sex Research. 2002;39(1):10-14. https://doi.org/10.1080/00224490209552113
Yiğit R. Çocukluk dönemlerinde büyüme ve gelişme. (Genişletilmiş 2. Baskı). Ankara: Çukurova Nobel Tıp Kitapevi:2020 p.53-61.
Eliküçük A. Anne ve babalara uygulanacak cinsel gelişim eğitiminin 6 yaş çocukları bulunan ebeveynlerin bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İzmir:2011.
Sağlık, GN. Psikanalitik kuram ve sosyal hizmet. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;31:435-455.
Öztürk O, Uluşahin A. Ruh Sağlığı ve Bozuklukları (15. Baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri:2018. p.84-92.
Gozun Kahraman O, Dakak S. Çocukluk Çağı Mastürbasyonuna Yönelik Davranışsal Müdahale Çalışması: Olgu Sunumu. Çocuk Dergisi. 2022;22(2):141-147. https://doi.org/10.26650/jchild.2022.972775
Sarı SA, Uzun Ç. Çocukluk Çağı Mastürbasyonu Tanılı Olguların Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2020;14(6):500-506. https://doi.org/10.12956/tchd.709047
Leung H, Shek DT, Leung E, et al. Development of Contextually-Relevant Sexuality Education: Lessons from A Comprehensive Review of Adolescent Sexuality Education Across Cultures. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2019;16(4): 1-24. https://doi.org/10.3390/ijerph16040621
Kürtüncü M, Tanır İM. Pediatrik acilde çocuk istismar ve ihmali: Türkiye/İstanbul’dan Dört Vaka Sunumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015; 4(2):318-329.
Hornor G. Sexual Behavior in Children: Normal or Not? Journal of Pediatric Health Care. 2004;(18): 57-64. https://doi.org/10.1016/S0891-5245(03)00154-8
Dülgerler Ş, Çam O. Çocuk ve Ergenlerde Cinsel Kötüye Kullanım ve Hemşirelik Yaklaşımları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2007;23(2):195-206.
Garzon-Orjuela N, Samaca D, Moreno-Chaparro, J. Effectiveness of Sex Education İnterventions in Adolescents: An Overview. Comprehensive Child and Adolescent Nursing. 2021;44(1):15-48. https://doi.org/10.1080/24694193.2020.1713251
Yücesan A, Ayaz Alkaya S. Okullarda Göz Ardı Edilen Bir Konu: Cinsel Sağlık Eğitimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2017;25(2):200-209. https://doi.org/10.17343/sdutfd.342828
Özakar S, Gözen D. Erken Çocukluk Döneminde Masturbasyon Sorunu Olan Çocuğa Hemşirelik Yaklaşımı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2012;28(2):113-122.
Deniz Ü, Yıldız R. Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programında cinsel gelişim ve cinsel eğitim. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018;38(2): 431-447. https://doi.org/10.17152/gefad.377516
Özsungur B. Cinsel kimlik gelişimi ve cinsel kimlik bozukluğunda psikososyal değişkenler: gözden geçirme. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi. 2010;17(3):163-174.
Cacciatore R, Korteniemi-Poikela E, Kaltiala R. The steps of sexuality a developmental, emotion-focused, child-centered model of sexual development and sexuality education from birth to adulthood. International Journal of Sexual Health. 2019;31(3):319-338. https://doi.org/10.1080/19317611.2019.1645783
Celiloğlu B. Cinsel Gelişimde Freud’un Psiko-seksüel Gelişim Aşamaları ve Cinsel Eğitim. INSAC Contemporary Trends in Education Sciences. Duvar Yayınları; 2022, p.285-295.
Torüner EK, Büyükgönenç L. Çocuk sağlığı temel hemşirelik yaklaşımları. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2012. p. 28-34.
Flores D, Barroso J. 21st Century Parent–Child Sex Communication in The United States: A Process Review. The Journal of Sex Research. 2017;54(4-5):532-548. https://doi.org/10.1080/00224499.2016.1267693
Aydoğdu F. Çocuk gelişimi 1-2. Aynal SF (ed.) Toplumsal cinsiyet rollerinin gelişimi ve cinsel eğitim. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık;2017. p.73-85.
Vargel Pehlivan P. Toplumsal cinsiyet bağlamında kuramsal yaklaşımlar: bir literatür taraması. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 16(31): 497-521.
Arslan HH. Cinsel gelişim. eğitimin kavramsal temelleri-8. Kızılkaya Namlı A. (ed.) Cinsel Gelişim. İstanbul: Efe Akademi Yayınları; 2023. p.173-200.
Çavuşoğu H. Çocuk sağlığı hemşireliği. (14. Baskı). Ankara: Sistem Ofset Basımevi; 2022. p.71-106.
Kadirooğlu T, Kara A. Çocuk sağlığı ve hastalıklarında bakım. Güdücü Tüfekçi F, Kurudirek F, Sarıalioğlu A, Kadiroğlu T (ed.): Göktuğ Basım Yayın ve Dağıtım; 2023. p.285-347.
Varcarolis ME. Foundations of Psychiatric Mental Health Nursing Third Education. WB Saunders Company. New York;1998. p.39-42.
İnanç BY, Yerlikaya EE. Kişilik kuramları. (17. Baskı). Ankara:Pegem Akademi;2021. p. 1-11
O’Connor TG, Matias C, Futh, A, et al. Social learning theory parenting intervention promotes attachment-based caregiving in young children:Randomized clinical trial. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology. 2013;42(3):358-370. https://doi.org/10.1080/15374416.2012.723262
Hood KK, Eyberg SM. Outcomes of Parent-Child Interaction Therapy: Mothers’ reports of maintenance three to six years after treatment. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology. 2003; 32(3): 419-429. https://doi.org/10.1207/S15374424JCCP3203_10
Harwood J, Soliz J, Lin M. Social Learning Theory: Modeling and Communication in the Family Context. India: Sage Publications;2006. p.261-272.
Güner P. Cinsel Kimlik Gelişimi. Turkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics. 2016; 2(1):9-14.
Özdemir O, Özdemir PG, Kadak MT et al. Kişilik gelişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2012;4(4):566-589. https://doi.org/10.5455/cap.20120433
Shaffer DR. Social and Personality Development, Sixth Edition, Wadsworth Cengage Learning, The USA; 2008. p. 239-283.
Tan B. 48-72 aylık çocukların toplumsal cinsiyet kalıp yargısı ile cinsel gelişim arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı Çocuk Gelişimi Bilim Dalı. Yüksel Lisans Tezi. Kırklareli: 2023.
Arthur AE, Bigler RS, Ruble DN. An experimental test of the effects of gender constancy on sex typing. Journal Of Experimental Child Psychology. 2009;104(4):427-446. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2009.08.002
Bee, H, Boyd, D. Çocuk gelişim psikolojisi (Çev. Ed. O. Gündüz). İstanbul: Kaknüs Yayınları. 2009 p. 487-590.
Boyd, D. and Bee, H. The developing child (13th Edition). Harlow, Essex: Pearson Education Limited. 2014.p. 1-10.
Güldü Ö, Kart ME. Toplumsal cinsiyet rolleri ve siyasal tutumlar: Sosyal psikolojik bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 2009; 64(03): 97-116. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002114
DeLametter J, Friedrich WN. Human Sexual Development. The Journal of Sex Research. 2002;39(1):10-14. https://doi.org/10.1080/00224490209552113
Yiğit R. Çocukluk dönemlerinde büyüme ve gelişme. (Genişletilmiş 2. Baskı). Ankara: Çukurova Nobel Tıp Kitapevi:2020 p.53-61.
Eliküçük A. Anne ve babalara uygulanacak cinsel gelişim eğitiminin 6 yaş çocukları bulunan ebeveynlerin bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İzmir:2011.
Sağlık, GN. Psikanalitik kuram ve sosyal hizmet. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;31:435-455.
Öztürk O, Uluşahin A. Ruh Sağlığı ve Bozuklukları (15. Baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri:2018. p.84-92.
Gozun Kahraman O, Dakak S. Çocukluk Çağı Mastürbasyonuna Yönelik Davranışsal Müdahale Çalışması: Olgu Sunumu. Çocuk Dergisi. 2022;22(2):141-147. https://doi.org/10.26650/jchild.2022.972775
Sarı SA, Uzun Ç. Çocukluk Çağı Mastürbasyonu Tanılı Olguların Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2020;14(6):500-506. https://doi.org/10.12956/tchd.709047
Leung H, Shek DT, Leung E, et al. Development of Contextually-Relevant Sexuality Education: Lessons from A Comprehensive Review of Adolescent Sexuality Education Across Cultures. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2019;16(4): 1-24. https://doi.org/10.3390/ijerph16040621
Kürtüncü M, Tanır İM. Pediatrik acilde çocuk istismar ve ihmali: Türkiye/İstanbul’dan Dört Vaka Sunumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015; 4(2):318-329.
Hornor G. Sexual Behavior in Children: Normal or Not? Journal of Pediatric Health Care. 2004;(18): 57-64. https://doi.org/10.1016/S0891-5245(03)00154-8
Dülgerler Ş, Çam O. Çocuk ve Ergenlerde Cinsel Kötüye Kullanım ve Hemşirelik Yaklaşımları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2007;23(2):195-206.
Garzon-Orjuela N, Samaca D, Moreno-Chaparro, J. Effectiveness of Sex Education İnterventions in Adolescents: An Overview. Comprehensive Child and Adolescent Nursing. 2021;44(1):15-48. https://doi.org/10.1080/24694193.2020.1713251
Yücesan A, Ayaz Alkaya S. Okullarda Göz Ardı Edilen Bir Konu: Cinsel Sağlık Eğitimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2017;25(2):200-209. https://doi.org/10.17343/sdutfd.342828
Özakar S, Gözen D. Erken Çocukluk Döneminde Masturbasyon Sorunu Olan Çocuğa Hemşirelik Yaklaşımı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2012;28(2):113-122.
Volume
Pages
203-220
Published
March 19, 2024
Copyright (c) 2024 Academician Publishing Book Portal
License
LicenseHow to Cite
1.
Kobya Bulut H, Polat Köse D, Yetimoğlu M. Cinsel Kimlik Gelişimi. In: Karabulutlu Ö, editor. Her Yönüyle Cinsel Sağlık [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2024 [cited 2026 Jul. 13]. pp. 203-20. Available from: https://www.omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/3000/chapter/13840
