Hayvan Sağlığı Ekonomisinde Temel Epidemiyolojik Kavramlar - Mat, Burak (Hayvan Sağlığı Ekonomisi, 2023)
Günümüzde hayvan hastalıklarına ilişkin birçok problem ve ekonomik etkileri, hayvan popülasyonlarının üzerinde yürütülen araştırmalar ile açıklığa kavuşturulmaya çalışılmaktadır. Bulaşıcı hastalıklar için bu süreç, zaman içerisinde hastalığın farklı popülasyonlardaki dağılımları incelenerek anlaşılabilir. “Popülasyon, belli bir yer ve zamanda bulunan, birbirleriyle çiftleşip üreyebilen ve aynı tür içinde yer alan canlı varlıkların oluşturduğu bireyler.” Bir popülasyondaki bulaşıcı (bir bireyden diğerine geçebilen) ve bulaşıcı olmayan (bir bireyden diğerine geçemeyen) hastalık oranının ölçülmesi, bu hastalıkların kontrol yöntemlerinin etkinliğinin belirlenmesine yardımcı olur. Popülasyonlardaki hayvan hastalıklarının varlığının araştırılması epidemiyolojinin ve hayvan sağlığı ekonomisinin çalışma alanlarıdır. Bu nedenle hayvan sağlığı ekonomisi alanında işlenen konuları daha iyi kavrayabilmek ve matematiksel hesaplamaları doğru yapabilmek adına bu bölümde hastalık vakalarının sıklığını ölçmede kullanılan temel kavramlar ele alınacaktır. Farklı gruplardaki hastalık vakalarının sıklığının karşılaştırılması, hastalığa yakalanma riski ve nedenleri, hastalığın prognozu ve tedaviye yanıtının değerlendirilmesi hayvan sağlığı ekonomisi alanında hastalıkların ekonomik etkilerinin değerlendirilmesindeki en önemli veri kaynakları arasındadır. Hayvan hastalıklarına yönelik farklı sayısal veriler (insidans, prevalans, morbidite, mortalite vb.) veteriner hekimlik ve hayvan hastalıklarının ekonomik etkilerinin değerlendirilmesi adına daha isabetli kararlar vermede çok önemli rol oynamaktadır. Hastalıkların hayvansal üretim üzerindeki etkileri, tek bir hayvandan ziyade, sürünün geneli itibariyle azalan üretim miktarları üzerinden daha gerçekçi şekilde tahmin edilebilir. Tek bir işletme düzeyinden ziyade ulusal boyutta farklı işletmeleri bir bütün olarak ele alarak hayvan hastalıklarının ekonomik sonuçlarını ve hastalıkları kontrol altına alma girişimlerini daha etkin ve doğru biçimde değerlendirmek mümkündür. Popülasyonlardaki hayvan hastalıklarının varlığının araştırılması epidemiyolojinin ve hayvan sağlığı ekonomisinin çalışma alanlarıdır. Farklı gruplardaki hastalık vakalarının sıklığının karşılaştırılması, hastalığa yakalanma riski ve nedenleri, hastalığın prognozu ve tedaviye yanıtının değerlendirilmesi hayvan sağlığı ekonomisi alanında hastalıkların ekonomik etkilerinin değerlendirilmesindeki en önemli veri kaynakları arasındadır. Hayvan hastalıklarına yönelik farklı sayısal veriler (insidans, prevalans, morbidite, mortalite vb.) veteriner hekimlik ve hayvan hastalıklarının ekonomik etkilerinin değerlendirilmesi adına daha isabetli kararlar vermede çok önemli rol oynamaktadır.