RNA Dizileme (Transkriptom) - Kasapoğlu, Ayşe Gül; İlhan, Emre and Turan, Murat (Temel Moleküler Biyoloji, 2023)
Transkriptom, hücre içinde RNA üretimini ve düzenlenmesini inceleyen bir bilim dalıdır. RNA dizileme ve RNA-seq teknolojileri, transkriptom çalışmalarının yapılmasında kullanılan başlıca yöntemlerdir. RNA dizileme, hücre içinde meydana gelen RNA moleküllerinin dizilerini elde etmek için kullanılırken RNA-seq ise, aynı zamanda hangi genlerin aktif olduğunu ve hangi genlerin hangi durumlarda ifade edildiğini belirlemek için kullanılmaktadır. RNA dizi verilerinin analizi, hangi genlerin aktifleştiğini ve ne gibi durumlarda ifade edildiğini ortaya çıkarmak için biyoinformatiğin kullanıldığı alandır. Bu analizler, hücre içinde meydana gelen biyolojik olayları anlamak, hastalıkların patogenezini ve tedavisini araştırmak, bitkilerde ürün kalitesini arttırmak, gen terapisi gibi birçok amaç için kullanılabilir. Özellikle RNA-seq teknolojisi, gen ekspresyon düzeylerini belirlemek ve bunların zaman içinde nasıl değiştiğini takip etmek için oldukça önemli bir araçtır. Bu bölümde transkriptom konusuna ve transkriptomun kullanım alanlarına değinilmiştir.