Sütte Vizkozite, Özgül Ağırlık, Donma Noktası ve Refraktometre Sayısı Tayini
Özet
Sütün kalite kontrollerinin sağlanması ve sürdürülebilmesinde özgül ağırlık, donma noktası ve refraktometre sayısı tayini önemli parametreler olarak kabul edilmektedir. Bu parametreler, sütün fiziksel özellikleri olarak tanımlanmaktadır. Sütün fiziksel özellikleri, özellikle sütte yapılan hilelerin hızlı bir şekilde belirlenmesini sağladığından dolayı avantaj sağlamaktadır. Sütün özgül ağırlığı; süt bileşiminde bulunan su, yağ, protein ve laktoz gibi bileşenleri hakkında bilgi vermekte olup katı maddeler yoğunluğun artmasına, yağlar ve yağlı maddeler ise yoğunluğun azalmasına sebep olmaktadır. Refraktometre sayısı sütteki çözünmüş katı madde miktarını belirleyerek süt kalitesinin hızlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlamaktadır. Donma noktası, sütün doğal yapısının bozulup bozulmadığını anlamak için önemli bir parametre olup özellikle süte su ilavesi gibi yapılan hilelerin belirlenmesinde kullanılmaktadır. Tüm bu parametreler; süt ve süt ürünlerinde kalite standartlarının belirlenmesi, kalitenin korunması, sütün fiyatlandırılması, tüketici güvenliğinin sağlanması ve ürün stabilitesinin değerlendirilmesi açısından oldukça önemlidir. Kitabın bu bölümünde sütte özgül ağırlık, donma noktası ve refraktometre sayısının belirlenmesine dair analizlerin uygulanışına yönelik detaylı bilgiler verilmesi amaçlanmıştır.
Referanslar
Metin M. Süt teknolojisi sütün bileşimi ve işlenmesi. (12. Baskı). İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları; 2013.
İnal T. Süt ve Süt Ürünleri Hijyen ve Teknolojisi. İstanbul: Final Ofset; 1990.
U.S. Department of Commerce. Testing of hydrometers. (03/12/2024 tarihinde https://www.nist.gov/system/files/documents/calibrations/circ555.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Tekinşen OC, Atasever M, Keleş A et al. Süt, yoğurt, tereyağı, peynir. (Birinci basım). Konya: Özgü Matbaa ve Cilt Sanayi; 2002.
Watson PD. Determination of the solids in milk by a lactometric method at 102 ° F. 1956: 394-402. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(57)94493-4
U.S. Department of Agriculture, Agriculturel Research Services. A lactometer method for determining the solids in milk. (03/12/2024 tarihinde https://ia600202.us.archive.org/34/items/lactometermethod7310wats/lactometermethod7310wats.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Hidnert P, Peffer EL. Density of solids and liquids. (21/11/2024 tarihinde https://www.govinfo.gov/content/pkg/GOVPUB-C13-c7aa28712078c638f9853b2f8275f127/pdf/GOVPUB-C13-c7aa28712078c638f9853b2f8275f127.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Singer L, Borgstrom P. Report on the specific gravity-temperature relationships of the NRL and “A” series of fuel oils. (21/11/2024 tarihinde https://apps.dtic.mil/sti/trecms/pdf/AD1149845.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Kenyon. (21/11/2024 tarihinde https://physics.kenyon.edu/EarlyApparatus/Fluids/Westphal_Balance/Westphal_Balance.html adresinden ulaşılmıştır).
Spedding G. Alcohol and its measurement. Brewing Materials and Processes. 2016; 123–149. doi:10.1016/b978-0-12-799954-8.00007-1 10.1016/b978-0-12-799954-8.00007-1
Lipkin MR, Davison JA, Harvey WT et al. (1944). Pycnometer for Volatile Liquids. Control of Diffusion as Aid in Precision Pycnometry. Industrial & Engineering Chemistry Analytical Edition. 1944; 16(1): 55–58. doi:10.1021/i560125a020
Flickr. (21/11/2024 tarihinde https://www.flickr.com/ adresinden ulaşılmıştır).
Demirci M, Öksüz Ö, Şimşek O et al. (2010). Süt ve süt ürünlerini kalite kontrolü. Anadolu Üniversitesi. 1-264.
Thompkiseon DK, Sabikhi L. Quality milk production and processing technology. New India Publishing Agency; 2021.
British Standards Institution. Determination of the freezing point depression of milk. Standard Specific British Standards Institution: 1959.
Kamthania M, Saxena J, Saxena K et al. Milk Adultration: Methods of Detection and Remedial Measures. International Journal of Engineering and Technical Research. 2014; 1: 15-20.
Food and Agriculture Organization. Milk testing and payment systems resource book a practical guide to assist milk producer groups. (05/10/2024 tarihinde https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/086f53a2-90cf-40d0-8476-d390f123b52d/content adresinden ulaşılmıştır).
Planinic A, Celan S, Semren O et al. Modern methods of milk analysis. International Journal of Research. 2022; 10(8): 11-19. doi: 10.29121/granthaalayah.v10.i8.2022.4724
Bursa Teknik Üniversitesi. Bursa Teknik Üniversitesi gıda mühendisliği süt teknolojisi laboratuvar föyü. (18/11/2024 tarihinde https://depo.btu.edu.tr/dosyalar/gida/Dosyalar/S%C3%BCt%20Teknolojisi%20Laboratuvar%20F%C3%B6y%C3%BC_2022.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Türk Gıda Kodeksi. Çiğ sütün arzına dair tebliğ. (05/10/2024 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=23542&mevzuatTur=Teblig&mevzuatTertip=5 adresinden ulaşılmıştır).
