Yoğun Bakımda Ekstrakorporeal Membran Oksijenasyonu Uygulaması ve Yönetimi
Synopsis
Ekstrakorporeal Membran Oksijenasyonu (ECMO), hayatı tehdit eden kalp veya akciğer yetmezliği olan hastalara mekanik destek sağlayabilen bir teknolojidir. ECMO, veno- venöz (VV-ECMO) ve veno-arteriyel (VA-ECMO) olmak üzere iki şekilde uygulanabilir. VV- ECMO, sadece oksijenasyon sağlarken, VA-ECMO hem solunum hem de hemodinamik destek sağlar. ECMO uygulaması özellikle başka tedavi seçenekleri başarısız olduğunda veya başarı şansı olmadığında kullanılır. Avrupa ve Kuzey Amerika'da ECMO, yoğun bakım hekimleri ve hemşireleri tarafından yapılırken, Türkiye'de cerrahlar, anestezistler, perfüzyonistler ve ameliyathane hemşireleri tarafından gerçekleştirilir. ECMO'lu hastaların takip ve bakımı yoğun bakım ünitesinde gerçekleşir ve hemşirelerin zaman yönetimi, değerlendirme becerileri ve uzmanlık gerektiren sorumlulukları vardır. Ayrıca, hastaların hemodinamisinin korunması, gastrointestinal sistem, sıvı-elektrolit dengesi ve solunum fonksiyonlarının izlenmesi, sedasyon ve ağrı yönetimi gibi diğer bakım ihtiyaçları da önemlidir. ECMO, son yıllarda özellikle pandemi nedeniyle kritik yetişkin hastalarda kullanımının yaygınlaştığı bir teknoloji haline gelmiştir.
Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO) is a technology that can provide mechanical support to patients with life-threatening heart or lung failure. ECMO can be applied in two ways: veno-venous (VV-ECMO) and veno-arterial (VA-ECMO). While VV-ECMO provides only oxygenation, VA-ECMO provides both respiratory and hemodynamic support. ECMO is used especially when other treatment options have failed or have no chance of success. In Europe and North America, ECMO is performed by intensive care physicians and nurses, while in Turkey it is performed by surgeons, anesthesiologists, perfusionists and operating room nurses. The follow-up and care of patients with ECMO takes place in the intensive care unit and nurses have responsibilities that require time management, assessment skills and expertise. In addition, other care needs such as maintaining hemodynamics, monitoring gastrointestinal, fluid-electrolyte balance and respiratory functions, sedation and pain management are also important. ECMO has become a technology that has been widely used in critical adult patients in recent years, especially due to the pandemic.
References
Calhoun, A. (2018). ECMO: nursing care of adult patients on ECMO. Critical care nursing quarterly, 41(4), 394-398.
Daly, K. J. (2017). The role of the ECMO specialist nurse. Qatar Medical Journal, 2017(1), 54.
Firstenberg, M. S. (Ed.). (2019). Advances in Extracorporeal Membrane Oxygenation: Volume 3. BoD–Books on Demand.
Gay, S. E., Ankney, N., Cochran, J. B., & Highland, K. B. (2005). Critical care challenges in the adult ECMO patient. Dimensions of Critical Care Nursing, 24(4), 157-162.
Khan, I. R., Saulle, M., Oldham, M. A., Weber, M. T., Schifitto, G., & Lee, H. B. (2020). Cognitive, psychiatric, and quality of life outcomes in adult survivors of extracorporeal membrane oxygenation therapy: a scoping review of the literature. Critical Care Medicine, 48(10), e959-e970.
Knudson, K. A., Gustafson, C. M., Sadler, L. S., Whittemore, R., Redeker, N. S., Andrews, L. K., ... & Funk, M. (2019). Long-term health-related quality of life of adult patients treated with extracorporeal membrane oxygenation (ECMO): An integrative review. Heart & Lung, 48(6), 538-552.
Koons, B., & Siebert, J. (2020). Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO) as a Bridge to Lung Transplantation: Considerations for Critical Care Nursing Practice. Critical care nurse, 40(3), 49.
Langer, T., Santini, A., Bottino, N., Crotti, S., Batchinsky, A. I., Pesenti, A., & Gattinoni, L. (2016). “Awake” extracorporeal membrane oxygenation (ECMO): pathophysiology, technical considerations, and clinical pioneering. Critical Care, 20, 1-10.
Le Gall, A., Follin, A., Cholley, B., Mantz, J., Aissaoui, N., & Pirracchio, R. (2018). Veno-arterial-ECMO in the intensive care unit: From technical aspects to clinical practice. Anaesthesia Critical Care & Pain Medicine, 37(3), 259-268.
Makdisi, G., & Wang, I. W. (2015). Extra Corporeal Membrane Oxygenation (ECMO) review of a lifesaving technology. Journal of thoracic disease, 7(7), E166.
Marasco, S. F., Lukas, G., McDonald, M., McMillan, J., & Ihle, B. (2008). Review of ECMO (extra corporeal membrane oxygenation) support in critically ill adult patients. Heart, Lung and Circulation, 17, S41-S47.
Mosier, J. M., Kelsey, M., Raz, Y., Gunnerson, K. J., Meyer, R., Hypes, C. D., ... & Spaite, D. W. (2015). Extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) for critically ill adults in the emergency department: history, current applications, and future directions. Critical Care, 19(1), 1-8.
Mossadegh, C., & Combes, A. (Eds.). (2017). Nursing care and ECMO (No. 25017). Cham, Switzerland: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-20101-6
Onrust, M., Lansink-Hartgring, A. O., van der Meulen, I., Luttik, M. L., de Jong, J., & Dieperink, W. (2022). Coping strategies, anxiety and depressive symptoms in family members of patients treated with extracorporeal membrane oxygenation: A prospective cohort study. Heart & Lung, 52, 146-151.
Özsoy, S. D., & AK, H. Y. (2018). Ekstrakorporal Membran Oksijenizasyonu. Koşuyolu Heart Journal, 21(3), 236-244.
Ratnani, I., Tuazon, D., Zainab, A., & Uddin, F. (2018). The role and impact of extracorporeal membrane oxygenation in critical care. Methodist DeBakey cardiovascular journal, 14(2), 110.
S. Firstenberg, M. (Ed.). (2019). Advances in Extracorporeal Membrane Oxygenation - Volume 3. IntechOpen. doi: 10.5772/intechopen.77697
Savaş, H., Köken, Z. Ö., & Çelik, S. Ş. (2021). Ekstrakorporeal Membran Oksijenizasyonu ve Hemşirelik Bakımı. Turk J Cardiovasc Nurs, 12(28), 126-133.
St-Arnaud, C., Thériault, M. M., & Mayette, M. (2020). North-south syndrome in veno-arterial extra-corporeal membrane oxygenator: the other Harlequin syndrome. Canadian Journal of Anesthesia/Journal canadien d'anesthésie, 67, 262-263.
